على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2539

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و فردسه فردسة : بر زمين افگند او را و به زمين زد او را . فرد سؤال ( fard - so ' l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عريضه و عرض‌داشت . و درخواست . فرد فر ( fard - far ) و ( fard - far ) ا . پ . ايزد تبارك و تعالى كه پرورندهء انسان است . فرد فرد ( fard - fard ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - يگان يگان و يكى پس از ديگرى . فردم ( fardam ) ص . پ . پريشان و مضطرب . و مغموم و آزرده . فردود ( fordud ) ا . ع . ستارگان صف كشيدهء پس ثريا . فردوس ( ferdavs ) ا . پ . باغ انگور . و بهشت . و فردوس اعلا و يا فردوس برين : بهشت . فردوس ( ferdavs ) ا . ع . باغ و بستانى كه در وى آنچه در همهء بستانها است موجود باشد . و باغى كه انگور و هر قسم ميوه و هر گونه گل داشته باشد . و بهشت ( مؤنث آيد ) . ج : فراديس . قوله تعالى : الَّذِينَ يَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيها خالِدُونَ . و رودبارى كه در آن هرگونه گياه رويد . و نام مرغزارى . و نام آبى . و قلعة فردوس : نام قلعه‌اى در قزوين . فردوس ( fordus ) ا . ع . طعام و جز آن كه پيش مهمان نهند . فردوس مكان ( ferdovs - mak n ) ص . پ . در القاب مردگان گويند . فردوسى ( ferdavsi ) ا . پ . تخلص حسن بن اسحق شرفشاه از دهاقين طوس و از اكابر و افاضل شعرا ، در سال 411 هجرى در شهر طوس وفات نمود . فرده ( farde ) ا . پ . پول سرى و جزيه . فردى ( fard ) ا . ع . جاءوا فردى : آمدند يگان يگان . فردى ( fardi ) ا . پ . طومار . و فهرست . فرديات ( fardiy ? t ) ا . ع . چاره و علاج مخصوص . فرديت ( fardiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يكتائى و يگانگى و وحدت . فردين ( fardayne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : لقيته فردين : ملاقات كردم او را در حالتى كه با ما ديگرى نبود و دو به دو بوديم . فردين ( fardin ) ا . ع . فروردين و ماه اول از سال . و بودن آفتاب در برج حمل . فررة ( forarat ) ص . ع . بسيار گريزنده . و پويه دوان . فرز ( farz ) ص . پ . بزرگ و دانا و عالم و فاضل . فرز ( farz ) ا . ع . زمين هموار پست كه در آن كوه نباشد . فرز ( farz ) م . ع . فرزه عن غيره فرزا ( از باب ضرب ) : جدا نمود آن را از غير آن و يكسو نمود . فرز ( ferz ) ا . پ . مهره‌اى از مهره‌هاى شطرنج كه بمنزلهء وزير است و آن را فرزين گويند . فرز ( ferz ) ص . پ . جلد و چست و چابك . فرز ( ferz ) ا . ع . راه در پشته . فرز ( ferz ) و ( forz ) ا . پ . سبزهء در غايت خوبى و ترى و تازگى . فرز ( forz ) ا . پ . غلبه و فيروزى و ظفر . و كثرت و زيادتى . و كناره و ساحل دريا و رودخانهء بزرگ كه كشتى و قايق در آنجا بايستد و از آنجا راهى شود . فرز ( forozz ) ا . ع . بندهء محض و يا آزاد محض پرگوشت نازك اندام . فرزاده ( far - z de ) ا . پ . قطعهء بزرگى از خمير مايه . فرزام ( far - z m ) ا . پ . لايق و سزاوار و درخور . فرزان ( farz n ) ا . پ . علم و حكمت و دانش . و استوارى . فرزان ( farz n ) ص . پ . عاقل و دانا و خردمند . فرزان ( ferz n ) ا . پ . آن مهرهء از شطرنج كه بمنزلهء وزير است و فرز و فرزين گويند . فرزان ( ferz n ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - آن مهرهء از شطرنج كه بمنزلهء وزير است . ج : فرازين . فرزانگان ( farz nag n ) پ . ج . فرزانه . فرزانگى ( farz nagi ) ا . پ . علم و دانائى و حكمت . و فضل و فضيلت . فرزانه ( farz ne ) ا . پ . حكيم و دانشمند و دانا و عالم . و عاقل و زيرك و فاضل و با فراست . و شريف و پاك نژاد و محترم . و سعادتمند . و مبارك و خجسته . ج : فرزانگان . فرزبود ( farz - bud ) ا . پ . حكمت . و فهم و دريافت . فرزة ( ferzat ) ا . ع . قطعه و پارهء جدا شده . فرزة ( forzat ) ا . ع . فرصت و نوبت . و يك بار . و موقع . و راه در پشته . فرزجه ( farzaje ) ا . پ . شيافى كه در مهبل زن داخل كنند . فرزد ( forozd ) ا . پ . سبزه‌اى كه به روى آبها راكد مىايستد . و فريز و سبزه‌اى كه در نهايت ترى و تازگى بود . فرزدق ( farazdaq ) ا . ع . گردهء نان كه